Venture Capital i Private Equity - po co to jest?

Wybór źródła finansowania to decyzja strategiczna, którą prędzej czy później musi podjąć każdy przedsiębiorca myślący poważnie o rozwoju swojej firmy. Ta decyzja jest szczególnie trudna na polskim rynku, na którym wiele prężnych firm ma trudności nie tylko z pozyskiwaniem środków na inwestycje, ale i na bieżące finansowanie działalności. Dlatego wybór partnera, który wesprze przedsiębiorstwo, jak tak naprawdę kluczem do dalszych sukcesów biznesowych.

Private equity (PE) - są to inwestycje na niepublicznym rynku kapitałowym, zakup udziałów akcji w spółkach nie notowanych na giełdzie, służące osiągnięciu zysku poprzez przyrost wartości kapitału. Mają średnio i długo terminowy charakter a inwestor włącza się w kierowanie przedsiębiorstwem.

Venture capital (VC)
- są to inwestycje dokonywane we wczesnych stadiach rozwoju przedsiębiorstw, służące uruchomieniu przedsiębiorstwa lub jego ekspansji. Inwestycja VC trwa zazwyczaj 5-7 lat.


VC i PE pozostawały dotychczas w cieniu. Myślenie o rynku kapitałowym zaczynało się i kończyło na bankach i giełdzie. Rynek prywatnych inwestycji kapitałowych funkcjonował na uboczu, nie wzbudzając większego zainteresowania decydentów. Dopiero niedawno sytuacja ta zaczęła się zmieniac. O rynku tym mówi i pisze się częściej.

Segment ten jest ważny, gdyż tworzy finansową ścieżkę rozwoju w firmach. Aby dostać kredyt, a później np. wejść na giełdę, trzeba najpierw firmę zbudować i zawojować rynek. Do tego mogę nie wystarczać własne środki finansowe, pożyczka, czy środki od rodziny oraz nabyta w drodze ewolucji edukacja kadry zarządzającej. Dla innowacyjnej i szybko rozwijającej się firmy najlepszą ofertą jest będzie VC - partner wymagający, ale cierpliwy, majętny i posiadający know-how.

Typowy proces inwestycyjny w który uczestnicą fundusze typu VC jest oparty o skomplikowaną dokumentację finansowo-prawną. Wiążą one strony na wiele lat. Inwestycja typu venture capital trwa zazwyczaj minimum 3 lata. Przy inwestycji VC występują dwie podstawowe fazy:

  1. przygotowawcza,
  2. właściwa - inwestycyjna, z którymi związane są odpowiednie rodzaje dokumentów transakcyjnych.

W fazie przygotowawczej najistniejszymi dokumentami jest biznesplan (zwany także memorandum informacyjnym) oraz tzw. term-sheet. Biznesplan jest dokumentem pochodzącym od przedsiębiorcy zainteresowanego pozyskaniem inwestora. Zadaniem tego dokumentu jest wstępne przedstawienie sytuacji prawno-ekonomicznej podmiotu, informacji o jego sytuacji na rynku, planów, perspektyw i koncepcji rozwoju oraz pomysłu na wzrost wartości pod warunkiem pozyskania kapitału.

Gdy fundusz zainteresuje się projektem specjaliści przygotowują tzw. term-sheet, stanowiący syntetyczne ujęcie proponowanych warunków inwestycji. Term-sheet przedstawia zarówno finansowe parametry inwestycji, jak i ogólną strukturę prawną transakcji. Propozycje funduszu podlegają dalszej negocjacji, a wersja ostateczna jest zatwierdzona przez obie strony. Charakter prawny term-sheet jest najbliższy listowi intencyjnemu, gdyż nie formułuje zobowiązań żadnej ze stron do przeprowadzenia transakcji, ale stanowi podsumowanie pewnego etapu w procesie negocjacyjnym. Term-sheet zawiera zwykle:
  • wstępne porozumienie co do charakteru inwestycji,
  • harmonogram dalszych czynności przygotowawczych,
  • porozumienie co do kosztów ponoszonych przez fundusz.
Wycofanie się którejś ze stron z procesu negocjacyjnego pomino podpisania term-sheet może w pewnych okolicznościach narazić taką stronę na odpowiedzialność za szkodę, która druga strona poniosła na skutek zaangażowania się w proces negocjacyjny.

Ostatnim etapem fazy fazy przygotowawczej jest tzw. due dilligence, czyli szczegółowa analiza stanu przedsiębiorstwa biorcy inwestycji. Analiza taka obejmuje przede wszystkim aspekty prawne i finansowe, ale również techniczne, środowiskowe i ubezpieczeniowe. Jest w przeważającej części wykonana przez wyspecjalizowanych doradców funduszu i w jej imieniu powstają raporty z badania, na podstawie których fundusz weryfikuje dotychczasowe informacje o kontrahencie, które do tej pory pochodziły od jego samego.

Umowa inwestycyjna
organizuje cały proces inwestycji funduszu włącznie z deinwestycją, czyli zbyciem udziału właścicielskiego i zrealizowaniem zysków z inwestycji. Jej istotą jest zobowiązanie funduszu oraz przedsiębiorcy do współdziałania w celu wzrostu wartości firmy w oparciu o uzgodniony plan rozwoju z wykorzystaniem kapitału uzyskanego z funduszu. Każda inwestycja typu venture capital wykazuje dalego idącą specyfikę i wyjątkowość, a co z tym jest związana, każda umowa inwestycyjna jest inna. Często umowa inwestycyjna ma charakter ramowy i przewiduje jeszcze dodatkowe odrębne umowy, które strony mają zawrzeć w przyszłości.

Umowa inwestycyjna reguluje kwestię sposobu przeprowadzenia inwestycji, jej wysokość, zakres praw właścicielskich, jakie fundusz uzyska w jej wyniku, składu organów przedsiębiorcy. Dokument ten zawiera plan rozwoju, który ma być realizowany po dokonaniu inwestycji. Dość często spodziewane korzyści z inwestycji są uzależnione od utrzymania dotychczasowej kadry zarządzającej, dlatego w takim przypadku istotnym elementem umowy inwestycyjnej będą plany motywacyjne dla menegmentu.

Ważne liczby:
  • 779 mln zł - tyle pieniędzy zainwestowały fundusze VC w polskie spółki w 2003 roku
  • 12 mln zł - tyle wynosi średnia wartość inwestycji funduszy VC w jedną spółke
  • 140 - to liczba specjalistów private equity pracujących w Polsce
  • 0,09% - tyle wynosi udział krajowych inwestycji private equity i venture capital w naszym PKB
  • 29 - to liczba firm zarządzających zrzeszonych w Polskim Stowarzyszeniu Inwestorów Kapitałowych
Linki - prawnicy i doradcy:
Linki - fundusze:





Opublikowane: 2005-08-11 (280 odsłon)